# پاسخگویی به ابهاماتی در مورد تبدیل منطقه ویژه اقتصادی لامرد به منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی
# ۶- آیا بهتر نیست مناطق ویژه اقتصادی لامرد و پارسیان به صورت یک منطقه آزاد مشترک تعریف شوند؟
یکی دیگر از پرسش‌هایی که مطرح می‌شود این است که آیا بهتر نیست به جای تبدیل صرف منطقه ویژه اقتصادی لامرد به منطقه آزاد، مناطق ویژه اقتصادی لامرد و پارسیان به صورت یک منطقه آزاد مشترک تعریف شوند؟
## این پیشنهاد در نگاه نخست دارای مزایایی به نظر می‌رسد. مهم‌ترین مزیت آن، برخورداری منطقه ویژه اقتصادی پارسیان از بندر و اسکله و منطقه ویژه اقتصادی لامرد از فرودگاه بین المللی است که می‌تواند دسترسی مستقیم به حمل‌ونقل دریایی، هوایی و تجارت بین‌المللی را تسهیل کرده و از این منظر، ظرفیت‌های منطقه آزاد را افزایش دهد.
با وجود این مزیت، باید به ملاحظات مهم حقوقی، مدیریتی و اجرایی نیز توجه کرد.
نخست آنکه منطقه ویژه اقتصادی لامرد در استان فارس و منطقه ویژه اقتصادی پارسیان در استان هرمزگان قرار دارند. در نتیجه، تشکیل یک منطقه آزاد مشترک میان دو استان، از همان ابتدای کار، مسائل متعددی را در حوزه مدیریت، سیاست‌گذاری و هماهنگی‌های اجرایی ایجاد خواهد کرد.
مدیرعامل منطقه آزاد، به عنوان عالی‌ترین مقام اجرایی منطقه، ناگزیر باید با استانداری که منطقه در حوزه آن قرار دارد هماهنگ باشد. اگر منطقه آزاد در دو استان استقرار یابد، این پرسش اساسی مطرح می‌شود که هماهنگی اصلی با کدام استاندار انجام خواهد شد؟ طبیعی است که هر یک از دو استان، با توجه به مسئولیت‌ها و منافع خود، انتظار ایفای نقش بیشتری در مدیریت منطقه خواهند داشت و این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز اختلافات مدیریتی و تصمیم‌گیری شود.
علاوه بر این، مسائل مربوط به برنامه‌ریزی عمرانی، تأمین زیرساخت‌ها، خدمات عمومی، تقسیم منابع، مدیریت درآمدها و اجرای پروژه‌های مشترک نیز ممکن است به موضوعی برای اختلاف میان دو استان تبدیل شود و بخشی از ظرفیت‌های منطقه آزاد را به جای توسعه اقتصادی، صرف حل اختلافات مدیریتی و اداری کند.
نکته مهم دیگر آن است که تاکنون تمامی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی کشور در محدوده یک استان تعریف شده‌اند و سابقه‌ای از تشکیل منطقه آزاد مشترک میان دو استان وجود ندارد. هرچند برخی مناطق آزاد ممکن است چند شهرستان یک استان را دربر بگیرند، اما همه این شهرستان‌ها تحت مدیریت یک استانداری قرار دارند و همین موضوع، هماهنگی مدیریتی، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری را بسیار ساده‌تر می‌کند.
بنابراین، هرچند تشکیل منطقه آزاد مشترک میان لامرد و پارسیان از نظر استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های صنعتی و بندری، ایده‌ای قابل تأمل است، اما در شرایط فعلی، چالش‌های حقوقی و مدیریتی آن می‌تواند بر مزایای احتمالی آن غلبه کند و حتی فرآیند تصویب طرح را با دشواری بیشتری مواجه سازد.
از این رو، راهکار عملی و واقع‌بینانه آن است که منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی لامرد در محدوده استان فارس تعریف شود و از ظرفیت‌های بندری و دریایی استان هرمزگان نیز از طریق تفاهم‌نامه‌های همکاری، قراردادهای مشترک، ایجاد کریدورهای حمل‌ونقل و همکاری‌های اقتصادی بین استانی استفاده شود. این رویکرد ضمن حفظ استقلال مدیریتی منطقه آزاد، امکان بهره‌گیری از مزیت‌های بندری پارسیان را نیز فراهم می‌کند، بدون آنکه پیچیدگی‌های ناشی از مدیریت مشترک میان دو استان به وجود آید.
بنابراین، اگر هدف اصلی، افزایش احتمال تصویب طرح، تسهیل مدیریت منطقه و جلوگیری از ایجاد تعارض‌های بین‌استانی باشد، تبدیل منطقه ویژه اقتصادی لامرد به منطقه آزاد مستقل در استان فارس، منطقی‌ترین و اجرایی‌ترین گزینه خواهد بود.
نظرات