کترین نوسان ارزی دچار بحران هزینه می‌شود.
برای کمک به حل مشکل، بومی‌سازی باید در لایه‌های عمیق تکنولوژیک و تأمین مواد اولیه اتفاق بیفتد. با اتکا به ظرفیت‌های سرزمینی (مانند معادن، انرژی و محصولات کشاورزی خاص) و توانمندی‌های انسانی (نخبگان دانشگاهی)، «عمق ساخت داخل» افزایش یافته و وابستگی ارزی واحد تولیدی به حداقل می‌رسد.
۳. تکمیل زنجیره ارزش؛ تبدیل «خام‌فروشی» به «ثروت‌سازی»
تکمیل زنجیره ارزش به معنای آن است که اجازه ندهیم ثروت ملی به صورت خام صادر شود. برای مثال، در صنعت پتروشیمی یا فولاد، با حرکت به سمت صنایع پایین‌دستی، ارزش افزوده محصول نهایی می‌تواند تا ده برابر ماده خام باشد. این کار دو نتیجه دارد:
– اول: ایجاد اشتغال گسترده برای نیروهای تحصیل‌کرده.
– دوم: مقاوم‌سازی اقتصاد در برابر تحریم‌ها؛ چرا که کالای نهایی زنجیره، همواره تقاضای بالاتری در بازارهای جهانی دارد و تحریم‌ناپذیرتر است.
۴. تغییر نقش نرخ ارز؛ از «تخریب‌گر داخلی» به «محرک صادراتی»
در اقتصادهای وابسته، افزایش نرخ ارز یعنی افزایش هزینه تولید و تورم. اما در مدلی که بر پایه توانمندی داخلی باشد:
– وقتی تولید بومی‌سازی شده باشد، هزینه تمام‌شده با نرخ ارز جهش نمی‌کند.
– در این حالت، افزایش نرخ ارز باعث می‌شود کالای ایرانی در بازارهای جهانی (به‌ویژه کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان، کشورهای حاشیه خلیج فارس و آسیای میانه) به‌شدت رقابت‌پذیر و ارزان شود.
نظرات